Η εμφάνιση πόνου στον αυχένα που συνοδεύεται από μούδιασμα ή μυϊκή αδυναμία στο χέρι αποτελεί ένα ιδιαίτερα συχνό πρόβλημα, το οποίο επηρεάζει ανθρώπους κάθε ηλικίας. Πολλοί ασθενείς ανησυχούν όταν ξυπνούν ένα πρωί και διαπιστώνουν ότι τα δάχτυλά τους έχουν χάσει μέρος της αισθητικότητάς τους ή ότι ο πόνος ξεκινά από τον αυχένα και καταλήγει μέχρι τον ώμο και το χέρι. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αιτία βρίσκεται σε μια αυχενική δισκοκήλη, γνωστή και ως κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου στον αυχένα. Η σχέση ανάμεσα σε κήλη στον αυχένα και μούδιασμα στο χέρι είναι άμεση και εξηγείται από την ανατομία της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.
Πιο συγκεκριμένα, τα νεύρα που εξέρχονται από τον αυχένα είναι υπεύθυνα για την αισθητικότητα και την κινητικότητα των άνω άκρων. Όταν το υλικό του πυρήνα του μεσοσπονδύλιου δίσκου διαρρέει εντός του σπονδυλικού σωλήνα, μπορεί να πιέσει ένα ή περισσότερα νεύρα, προκαλώντας συμπτώματα που εκτείνονται πέρα από τον αυχένα και επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα.
Η αυχενική δισκοκήλη είναι μια πάθηση κατά την οποία ο μεσοσπονδύλιος δίσκος, δηλαδή η δομή που λειτουργεί σαν «μαξιλάρι» ανάμεσα στους σπονδύλους, υφίσταται φθορά ή ρήξη. Το εσωτερικό υλικό του πυρήνα του δίσκου μπορεί να προβάλλει προς τα έξω και να ασκήσει πίεση στις νευρικές ρίζες ή ακόμη και στον νωτιαίο μυελό.
Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι αποτελούνται από έναν μαλακό πυρήνα και έναν πιο σκληρό εξωτερικό δακτύλιο. Με την πάροδο του χρόνου, εξαιτίας της φυσιολογικής γήρανσης, των μικροτραυματισμών, της κακής στάσης του σώματος ή της παρατεταμένης καθιστικής εργασίας, οι δίσκοι χάνουν μέρος της ελαστικότητάς τους και γίνονται πιο ευάλωτοι σε τραυματισμούς.
Η κήλη στον αυχένα εμφανίζεται συχνότερα στις ηλικίες μεταξύ 30 και 60 ετών, χωρίς όμως να αποκλείεται η εμφάνισή της και σε νεότερους ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες όπως η συστηματικά κακή στάση σώματος, η έλλειψη άσκησης ή οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις του αυχένα.
Η σύνδεση ανάμεσα στην κήλη στον αυχένα και το μούδιασμα στο χέρι βασίζεται στη λειτουργία των νευρικών ριζών. Από τον αυχένα εξέρχονται νεύρα που καταλήγουν στους ώμους, στους βραχίονες, στους πήχεις και στα δάχτυλα.
Όταν η δισκοκήλη πιέζει μία από αυτές τις νευρικές ρίζες, η φυσιολογική μεταφορά των νευρικών σημάτων διαταράσσεται. Το αποτέλεσμα είναι η εμφάνιση συμπτωμάτων όπως:
Σε ορισμένους ανθρώπους το μούδιασμα εμφανίζεται μόνο σε συγκεκριμένα δάχτυλα, ενώ σε άλλους επεκτείνεται σε ολόκληρο το άνω άκρο. Το σημείο όπου εκδηλώνεται το σύμπτωμα συχνά βοηθά τον γιατρό να εντοπίσει ποια νευρική ρίζα έχει επηρεαστεί.
Κάθε νευρική ρίζα της αυχενικής μοίρας νευρώνει συγκεκριμένες περιοχές του χεριού. Για παράδειγμα, η πίεση σε ένα νεύρο μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα στον αντίχειρα, ενώ η πίεση σε άλλο μπορεί να επηρεάσει το μικρό δάχτυλο ή τον παράμεσο.
Αυτό εξηγεί γιατί η κήλη στον αυχένα και το μούδιασμα στο χέρι δεν εκδηλώνονται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ασθενείς. Η ακριβής εντόπιση της δισκοκήλης καθορίζει τη μορφή και την ένταση των συμπτωμάτων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το μούδιασμα προηγείται του πόνου. Άλλες φορές, ο πόνος είναι έντονος και το μούδιασμα εμφανίζεται αργότερα, καθώς η πίεση στο νεύρο γίνεται μεγαλύτερη ή παρατείνεται χρονικά.
Η αυχενική δισκοκήλη δεν εκδηλώνεται αποκλειστικά με πόνο στον αυχένα. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι πολυάριθμα και να επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Ο πόνος συχνά επιδεινώνεται με συγκεκριμένες κινήσεις του κεφαλιού, με την παρατεταμένη εργασία στον υπολογιστή ή με την οδήγηση. Μερικοί ασθενείς αναφέρουν αίσθημα βάρους στους ώμους, ενώ άλλοι δυσκολεύονται να σηκώσουν αντικείμενα ή να εκτελέσουν απλές καθημερινές δραστηριότητες.
Η κήλη στον αυχένα και το μούδιασμα στο χέρι μπορεί επίσης να συνοδεύονται από:
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν διαταραχές στην ισορροπία ή στη βάδιση, γεγονός που απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Η ανάπτυξη αυχενικής δισκοκήλης είναι συνήθως πολυπαραγοντική. Η ηλικία αποτελεί σημαντικό παράγοντα, καθώς οι δίσκοι εκφυλίζονται φυσιολογικά με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:
Η σωστή εργονομία στον χώρο εργασίας παίζει καθοριστικό ρόλο. Η επένδυση σε μια ποιοτική καρέκλα γραφείου για δισκοκήλη μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση καλύτερης στάσης του σώματος και στη μείωση της καταπόνησης του αυχένα.
Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη αναλυτικού ιστορικού και την κλινική εξέταση. Ο γιατρός αξιολογεί τη μυϊκή δύναμη, τα αντανακλαστικά και την αισθητικότητα του άνω άκρου.
Εφόσον υπάρχει υποψία ότι η κήλη στον αυχένα και το μούδιασμα στο χέρι συνδέονται με πίεση νεύρου, μπορεί να ζητηθούν απεικονιστικές εξετάσεις όπως:
Η μαγνητική τομογραφία θεωρείται η πιο αξιόπιστη εξέταση, καθώς απεικονίζει με λεπτομέρεια τους μεσοσπονδύλιους δίσκους, τα νεύρα και τον νωτιαίο μυελό.
Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν χωρίς μόνιμες επιπλοκές, ιδιαίτερα όταν η διάγνωση γίνεται έγκαιρα και εφαρμόζεται η κατάλληλη θεραπεία.
Ωστόσο, όταν η πίεση στο νεύρο είναι έντονη ή παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, υπάρχει πιθανότητα να προκληθεί μόνιμη βλάβη στη νευρική λειτουργία. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να αγνοείται ένα επίμονο μούδιασμα, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από μυϊκή αδυναμία ή προοδευτική επιδείνωση.
Η θεραπευτική αντιμετώπιση εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και από το μέγεθος της πίεσης που ασκείται στα νεύρα.
Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων εφαρμόζεται αρχικά συντηρητική θεραπεία. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει αντιφλεγμονώδη φάρμακα, παυσίπονα, μυοχαλαρωτικά και ειδικό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.
Η φυσικοθεραπεία στοχεύει στη βελτίωση της κινητικότητας, στην ενδυνάμωση των μυών του αυχένα και στη μείωση της πίεσης στις νευρικές δομές. Εξίσου σημαντική είναι η εκπαίδευση του ασθενούς σε σωστές εργονομικές συνήθειες.
Η χρήση μιας κατάλληλα σχεδιασμένης καρέκλας γραφείου για δισκοκήλη μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας συνολικής στρατηγικής πρόληψης και αντιμετώπισης, ειδικά για άτομα που εργάζονται πολλές ώρες μπροστά σε υπολογιστή.
Το χειρουργείο δεν αποτελεί την πρώτη επιλογή θεραπείας. Συνήθως εξετάζεται όταν:
Οι σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές όπως η ενδοσκοπική δισκεκτομή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές και επιτρέπουν σε πολλούς ασθενείς να επιστρέψουν γρήγορα στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη φροντίδα της σπονδυλικής στήλης και στην αποφυγή παραγόντων που επιβαρύνουν τον αυχένα.
Η διατήρηση σωστής στάσης σώματος, η τακτική άσκηση, τα συχνά διαλείμματα κατά τη διάρκεια της εργασίας και η ενδυνάμωση των μυών του κορμού μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων στον αυχένα.
Επιπλέον, η αποφυγή του καπνίσματος και η διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους συμβάλλουν στην καλύτερη υγεία των μεσοσπονδύλιων δίσκων.
Η κήλη στον αυχένα και το μούδιασμα στο χέρι δεν πρέπει να θεωρούνται αθώα συμπτώματα όταν επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή όταν συνοδεύονται από αδυναμία, απώλεια δύναμης ή δυσκολία στις κινήσεις.
Άμεση ιατρική αξιολόγηση απαιτείται όταν:
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να προλάβει επιπλοκές και να συμβάλει στην ταχύτερη αποκατάσταση.
Κλείνοντας, η σχέση ανάμεσα στην κήλη στον αυχένα και το μούδιασμα στο χέρι είναι άμεση και οφείλεται κυρίως στην πίεση των νευρικών ριζών που εξέρχονται από την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Το μούδιασμα, ο πόνος και η μυϊκή αδυναμία αποτελούν χαρακτηριστικά συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται.
Παρότι η διάγνωση μπορεί να προκαλεί ανησυχία, η πραγματικότητα είναι ότι οι περισσότεροι ασθενείς ανταποκρίνονται πολύ καλά στη συντηρητική θεραπεία και καταφέρνουν να επιστρέψουν στις φυσιολογικές δραστηριότητές τους. Η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, η σωστή εργονομία και η φροντίδα της σπονδυλικής στήλης αποτελούν τα σημαντικότερα βήματα για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Εάν ωστόσο το πρόβλημα επιμένει, ο Νευροχειρουργός – Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης Δρ. Θεολόγος Θεολόγου μπορεί να σας καθοδηγήσει στην εύρεση της βέλτιστης λύσης.